Recensie: Het huis aan de gouden bocht, Jessie Burton

9200000025901363Het fascinerende aan geschiedenis vind ik dat je ondanks het feit dat je niet meer letterlijk terug kan in de tijd, toch een kijkje kan nemen in het leven van toen. Je zou denken dat geschiedenis oud is, versleten, niet interessant. Vaak blijkt dat de thema’s van toen, nog steeds een actuele rol in de samenleving spelen. Daarom wilde ik Het huis aan de Gouden Bocht graag lezen. Omdat het een kijkje geeft in de samenleving in de gouden eeuw. Een kijkje achter de gesloten deuren van de hoge herenhuizen.

Jessie Burton (1982) studeerde aan de universiteit van Oxford en de Royal Central School of Speech and Drama. Ze werkte zeven jaar als secretaresse en actrice in Londen. Ondertussen deed ze research en schreef ze in het geheim aan haar debuutroman: Het huis aan de Gouden Bocht. Al voor verschijnen werden de vertaalrechten aan dertig landen verkocht.

Het huis aan de Gouden Bocht is gebaseerd op het beroemde poppenhuis in het Rijksmuseum. Het manshoge poppenhuis van Petronella Oortman is een van de hoogtepunten in de collectie van het Rijksmuseum. Kunsthistoricus Karin Braamhorst en grafisch ontwerper Marlies Visser laten, kamer voor kamer, hun licht schijnen op dit unieke poppenhuis en leggen daarbij het verband met de roman Het huis aan de Gouden Bocht.

“In 1686 komt Nella Oortman aan de prestigieuze Herengracht wonen, als jonge bruid van de bekende rijke VOC-koopman Johannes Brandt. Ze is niet bepaald wereldwijs en begrijpt niets van het huishouden waar ze in terechtgekomen is. Haar ongetrouwde, eigenzinnige schoonzus Maren, de zwarte bediende Otto en het brutale dienstmeisje Cornelia maken er de dienst uit. Haar echtgenoot Johannes is meestal op reis en raakt haar nooit aan. Dan krijgt ze van hem een bijzonder cadeau: een poppenhuis. Het is net hun eigen herenhuis aan de gracht – maar dan in miniatuur. Vanaf dat moment ontvangt ze mysterieuze pakketjes voor haar poppenhuis. Algauw krijgt het verhaal een dramatische wending en lijkt het lot van alle mensen om haar heen bezegeld. Zoals de dichter Bredero zei: ‘Het kan verkeren’…”

In het begin moet ik even goed opletten op de data. Het boek is opgedeeld in verschillende tijdzones, zo is in het proloog te lezen dat een persoon wordt begraven. Pas in het laatste hoofdstuk ga je terug naar die dag en wordt duidelijk wie dit is.

De schrijfster neemt de tijd om de personages uitgebreid te beschrijven, typische karaktereigenschappen uit de 17e eeuw zijn daarin verwerkt. Zoals deze vaak verbonden zijn met de rollenverdeling in het gezin en het huishouden. Maar ook de onvrede van deze rolpatronen en de verwachtingen van de samenleving werkt de schrijfster goed uit.
Ze gebruikt hiervoor een miniatuurmaakster, die kleine gedetailleerde mensen maakt voor een poppenhuis. Deze mini mensen lijken een voorspellende blik met zich mee te nemen en geven vaak het wringen van emoties aan.

Nella, het hoofdpersonage, komt als meisje van het platteland naar Amsterdam. Ze probeert het stadse leven te begrijpen en wat haar rol daarin is. Ze begrijpt haar man niet, die ze nauwelijks te zien krijgt. Ze weet niet goed wat haar band met Maren, haar schoonzus is. En vaak twijfelt ze zelfs over haar overkomen op het personeel. Ze wil haar afstand bewaren, maar soms is haar hulp juist net diegene met wie ze ergens over kan praten.

Het boek is voordat het uitgegeven werd al aan dertig landen verkocht en ik vraag mij af of dit een nieuwe trend is. Worden er steeds meer boeken geschreven die zo bijzonder zijn, dat alle uitgeverijen meteen overtuigd van hun magie zijn. Of moeten de uitgevers meer risico nemen en is dit risico als je het gezamenlijk neemt minder hoog?

Ik vind het idee namelijk van Het huis aan de Gouden Bocht heel mooi, en de schrijfster heeft er zeker een literair verhaal van gemaakt. Maar juist daardoor miste ik soms wat uitwerking van emoties. Ik kon mij niet goed verplaatsen in Nella. Hoewel het een bijzondere mogelijkheid is geweest om een kijkje te nemen in de geschiedenis, had ik er meer van verwacht.

Het is voor mij moeilijk voor te stellen dat emoties als angst, twijfel, hoop, dromen, verdriet, liefde er in de 17e eeuw niet waren. Het was niet de bedoeling dat je deze emoties in die tijd uitte, maar ik hoop dat achter de gesloten deuren, bij de mensen die je in je hart bewaart, dat wel het geval was. Misschien was dat ook wel de boodschap van de miniatuurmaakster, durf te kijken naar je leven, wat het moraal van de samenleving ook mag zijn.

(7.5 / 10)  Mocht je in het Rijksmuseum het poppenhuis van Petronella Oortman zien, dan hoop ik dat je terug denkt aan dit boek. Het huis aan de Gouden Bocht geeft je een uniek kijkje achter de gesloten deuren van een hoog herenhuis. Je leert de samenleving in de 17e eeuw kennen en hoe de mensen daar hun eigen plekje in probeerden te vinden. Bovendien zit het verhaal vol verrassende wendingen en schrijft Jessie Burton op een prachtige manier. Een historische roman hoeft geen sprankelend, uitdagend boek te zijn. Het moet je een waarheidsgetrouwe kijk geven in het verleden. En dat is precies wat dit boek doet.

 

Let's talk!

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.